پویش «سلام محله» با هدف تقویت مشارکت اجتماعی، خوداتکایی محلات و ایجاد جریانهای محله محور خدمات اجتماعی، موفق خواهد شد در مرحله جذب داوطلبان، تعداد قابل توجهی از افراد و گروههای محلی را که اعلام آمادگی نموده اند به خود جلب کند.
با این حال، مساله اصلی پس از جذب داوطلبان، تدابیر زمینه ساز برای فعالیت های موثر داوطلبین حفظ انگیزه، تقویت مشارکت مستمر و تضمین اثر پایدار فعالیتها در محلات است.
این نوشتار مجموعه اقدامات پیشنهادی برای تداوم، انگیزه بخشی، پشتیبانی و پایدار سازی پویش را در قالب شش گام اصلی ارائه میکند.
گام اول: بهرهگیری از مراکز مثبت زندگی و محلات به عنوان کانون محلهمحور.
این کار با هدف ایجاد یک نظام ارجاع محلهای و تضمین جریان مستمر فعالیتها به انجام می رسد.
اقداماتی که در این خصوص باید مورد نظر قرار گیرند عبارتند از:
شناسایی و نقشهبرداری ظرفیتهای قانونی و اجتماعی موجود در هر محله.تقویت این ظرفیتها به عنوان پایه اجرای برنامهها.
استفاده از داوطلبان برای اجرای اقدامات خاص محلهای با بهرهگیری از این ظرفیتها.
همانطور که می دانیم در مجموع، ۲۶۰۰ مرکز مثبت زندگی و محلات منتخب، بعنوان کانونهای اصلی فعالیت محلهمحور عمل خواهند کرد تا پویش از مرحله جذب داوطلب فراتر رفته و به یک جریان پایدار در محلهها تبدیل شود.
گام دوم: ساماندهی نهادها و دستگاههای دولتی و عمومی با
هدف تضمین هماهنگی، انسجام و اثربخشی حمایت دستگاهها در اجرای فعالیتهای محلهای خواهد بود برای تحقق این هدف.
اقدامات پیشنهادی را می توان اینگونه فهرست نمود:
وزارت ورزش و جوانان
برگزاری مسابقات و فعالیتهای ورزشی محلهای
وزارت میراث فرهنگی و گردشگری
پشتیبانی از نمایشگاههای صنایع دستی و محلی
سازمان بهزیستی
ارائه خدمات مشاورهای، روانشناختی، پیشگیری از آسیبها و فعال کردن گروههای اجتماعی محلهای
سازمان فنی و حرفهای
آموزشهای فنی و حرفهای برای نوجوانان و جوانان محلهها
وزارت بهداشت و درمان
تقویت اقدامات سلامت محلهای از طریق خانههای بهداشت و شبکه سلامت
سایر دستگاهها
شهرداریها، شورای شهر و دستگاههای عمومی با توجه به ظرفیت محلی، نقش پشتیبانی و تسهیل گری ایفا خواهند نمود.
مدل ساماندهی می تواند طراحی سامانه و اپلیکیشن جامع برای ثبت و پیگیری فعالیتهای حمایتی دستگاههای دولتی و عمومی، شامل، حجم، زمان و ظرفیت اجرای اقدامات که ظرفیت انجام آن را دارند، خواهد بود.
گام سوم: تقویت ظرفیت اقتصادی و مالی محلهها.
راهاندازی تعاونیهای محلهمحور: معاونت تعاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی این مسولیت را با هدف ایجاد
شبکه اقتصادی محلهای و افزایش خوداتکایی محلات بر عهده دارد.
اقدامات
شناسایی ظرفیتهای محلی، راهاندازی تعاونیها و تقویت همکاری داوطلبان با آنها خواهد بود.
ایجاد «حساب امید محله» که با مسئولت بانک رفاه کارگران و با هدف ارائه خدمات و تسهیلات مالی برای افراد و فعالیتهای محلهای مورد نظر قرار خواهد گرفت.
در این حساب محلهای، ثبتنام فردی و حقوقی، مدیریت منابع مالی محلهای، و حمایت مستقیم از فعالیتها مورد تمرکز و توجه قرار خواهد گرفت.
گام چهارم: ساماندهی و توسعه گروههای داوطلب محلهمحور و سازماندهی داوطلبان در گروههای موجود.
هدف این کار استفاده بهینه از ظرفیتهای فعلی محله و جلوگیری از پراکندگی فعالیتها است.
این گروهها به عنوان نمونه شامل: cbr، گروههای خرد مالی، همیار زنان و سرپرست خانوار، همیار سلامت روانی-اجتماعی، محب، مانا، خاتم و سایر گروههای محلهمحور خواهند بود. همچنین ایجاد گروههای جدید با هدف پاسخ به نیازها و ظرفیتهای جدید داوطلبان و محلهها به شکل ویژه مورد توجه قرار خواهد گرفت.
در این خصوص اقداماتی مثل شناسایی داوطلبان نوآور، تشکیل گروههای خودیار و حمایت عملیاتی باید مورد نظر باشد.
گام پنجم: آموزش و توانمندسازی مستمر داوطلبان و گروههای هدف است.
ایجاد ظرفیت، هدایت فعالیتهای محلهای در جهت توسعه و رفاه پایدار با اقدامات آموزشی مانند مهارتهای مدیریت محله، فعالیت گروهی و اجتماع محور، نیازسنجی محله و برنامهریزی پروژهها، تابآوری فردی و گروهی، آگاهسازی اجتماعی، آموزشهای پروژهنویسی و برنامهریزی عملیاتی در دستور کار قرار می گیرد.
این اقدام مزایای فراوانی دارد؛ افزایش خوداتکایی، ارتقای کیفیت فعالیتها و تضمین پایداری جریان محله محورانه، نتایج بلافصل آن بشمار میآید.
گام ششم: انگیزهبخشی و انتقال تجارب محلهای.
برگزاری مسابقات محلهای با همکاری آقای روشنپژوه و مراکز محلهای، پوشش رسانهای توسط صدا و سیما، افزایش انگیزه، هویت محلهای و همبستگی اجتماعی.
گام هفتم: با رویکرد مدیریت دانش، ضبط و ثبت فعالیتها و اقدامات محلهای با هدف شناسایی تجارب موفق و نوآورانه.
انتقال این تجارب به سایر محلهها برای الگوسازی و توسعه نوآوری در برنامه های «طرح سلام» لحاظ خواهد شد.
گام هشتم: تقویت ظرفیت اقتصادی و مالی محلهها.
راهاندازی تعاونیهای محلهمحور با مسئولیت معاونت تعاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی این تعاونی ها ایجاد شبکه اقتصادی محلهای و افزایش خوداتکایی محلات را هدف گذاری می نمایند.
ایجاد «حساب امید محله» توسط بانک بانک رفاه کارگران با هدف ارائه خدمات و تسهیلات مالی برای افراد و فعالیتهای محلهای با ثبتنام فردی و حقوقی، مدیریت منابع مالی محلهای، حمایت مستقیم از فعالیتها
گام نهم: ساماندهی و توسعه گروههای داوطلب محلهمحور.
ابتدا سازماندهی داوطلبان در گروههای موجود جامه عمل به خود خواهد پوشید.
هدف روشن است، استفاده بهینه از ظرفیتهای فعلی محله و جلوگیری از پراکندگی فعالیتها، بعنوان نمونه گروههایی مانند cbr، گروههای خرد مالی، همیار زنان و سرپرست خانوار، همیار سلامت روانی-اجتماعی، محب، مانا، خاتم و سایر گروههای محلهمحور داوطلبان محلی را متناسب با تخصص شان جذب خواهند نمود.
در مرحله بعد گروههای جدید شکل خواهند گرفت؛ این اقدام با هدف پاسخ به نیازها و ظرفیتهای جدید داوطلبان و محلهها به انجام خواهد رسید.
گام دهم: آموزش و توانمندسازی مستمر داوطلبان و گروهها است.
هدف آن است با ایجاد ظرفیت هدایت فعالیتهای محلهای، توسعه و رفاه پایدار محله محقق گردد.
در این راستا اقدامات آموزشی خاصی باید طراحی گردد.
مهارتهای مدیریت محله، فعالیت گروهی و اجتماعمحور، نیازسنجی محله و برنامهریزی پروژهها، تابآوری فردی و گروهی، آگاهسازی اجتماعی، آموزشهای پروژهنویسی و برنامهریزی عملیاتی از جمله آنهاست.
افزایش خوداتکایی، ارتقای کیفیت فعالیتها و تضمین پایداری جریان محلهمحور از مزیت های این آموزشها محسوب می گردد.
گام یازدهم: انگیزهبخشی و انتقال تجارب محلهای.
برگزاری مسابقات محلهای با همکاری چهره های معروفی مثل روشنپژوه و مراکز محلهای، پوشش رسانهای توسط صدا و سیما برگزار خواهد شد.
افزایش انگیزه، هویت محلهای و همبستگی اجتماعی از دستاوردهای این رویداد خواهد بود.
تجربهنگاری و انتقال دانش. ضبط فعالیتها و اقدامات محلهای.شناسایی تجارب موفق و نوآورانه. انتقال این تجارب به سایر محلهها برای الگوسازی و توسعه نوآوری از کارکردهای این اقدام بشمار میآید.
در جمع بندی کلی، پویش «سلام محله» پس از مرحله جذب داوطلبان، با تمرکز بر یازده گام کلیدی با بهرهگیری از مراکز مثبت زندگی و محلهها، ساماندهی دستگاهها و نهادهای دولتی و عمومی، تقویت ظرفیت اقتصادی و مالی محلهها،
ساماندهی و توسعه گروههای داوطلب محله محور، آموزش و توانمندسازی مستمر داوطلبان، انگیزهبخشی و انتقال تجارب محلهای، می تواند جریان پایداری از فعالیتهای محلهمحور اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایجاد کند.
این اقدامات باعث میشوند داوطلبان و گروههای محلهای توانمند، خود انگیخته و اثرگذار باقی بمانند و اثرات پویش در سطح محلهها به شکل ملموس و مستمر مشاهده شود.
این چارچوب، پایهای مستحکم برای گسترش و تثبیت فعالیتهای محلهمحور و ارتقای رفاه اجتماعی محلات است.
نظر شما